Okullarda bir eğitim öğretim devrinin daha sonuna yaklaşıldı. Milyonlarca öğrenci ve ailesi karne heyecanı yaşarken, kimi çocuklar anne-babasının karşısına ‘teşekkür’, ‘takdir’ ile çıkmanın haklı gururunu kimi çocuklar ise karnesindeki bir yahut birkaç zayıfın ıstırabını ve tedirginliğini yaşıyor. Acıbadem Maslak Hastanesi Uzman Psikolog Dilara Yamanlar Büyükkoç her iki durumda da ebeveynlere büyük vazife düştüğünü belirterek “Bu süreçte çocukların psikolojisini sağlıklı yönetebilmek ve sonraki devirler için sağlıklı formda motive edebilmek ismine ebeveynlerin tavır ve reaksiyonlarında çoka kaçmamaları çok önemlidir” diyor. Pekala zayıf ve başarılı karneye en gerçek yaklaşım nasıl olmalı? Uzman Psikolog Dilara Yamanlar Büyükkoç ebeveynlere kıymetli teklifler ve ikazlarda bulundu.
Sağlıklı irtibat kurun!
Çocukla empati yapın ve sağlıklı bağlantı kurun. Güzeliyle, kötüsüyle bir yılın geride kaldığını, zorlandığı mevzular kadar keyif aldığı hususların da olduğunu hatırlatırken, öncelikle onun fikirlerini dinleyin. ‘Bu karne senin hayat başarını değil, bu yılı nasıl tamamladığını gösteriyor’ halinde yaklaşımda bulunun.
Genelleme yapmayın!
Çocuğun başarısızlığını genele yaymayın, yalnızca mevzu özelinde yaklaşın. Örneğin; çocuğunuz matematik dersinden zayıf not aldıysa matematiğe karşı yetersiz olduğuna inanırsa, uğraş göstermekten vazgeçer. Halbuki ona ‘Bu sene matematik dersin zayıf gelmiş olabilir fakat bu senin matematikte hiçbir vakit yeterli olmayacağın manasına gelmez, eksiklerini tamamladığın taktirde gelecek sene daha yeterli olacaksın’ halinde yaklaşmanız onu motive edecektir.
Yapıcı davranın!
Düşük gelen notlarını bir arada değerlendirin lakin bu esnada küçük düşürücü, incitici, alay edici bir yaklaşımdan katiyetle kaçının! Zorlandığı mevzuları tespit ederken sevgiyle ve şefkatle, motive edici bir üslupla yaklaşın. ‘Sence nerelerde zorlandın, seneye bu türlü olmaması için bunu nasıl geliştirebilirsin? Biz ebeveynlerin olarak sana nasıl dayanak olabiliriz?” biçimindeki tavır hem yapan hem de çocuk için farkındalık kazandıran bir yaklaşım olacaktır.
Kendinizi de sorgulayın!
Karnedeki zayıf notların nedenlerini yalnızca çocuğa bağlamak yanlışsız değil. Çünkü zayıf notların altında birçok etken yatabiliyor. Anne baba olarak yıl boyunca çocuğa nasıl yaklaştığınızdan taşınma, boşanma, aile içinde huzursuzluk ya da kardeş doğumuna dek bir çok faktör direkt karne notuna yansıyabileceğinden kendinizi de sorgulamaktan ve bunlardan dersler çıkarmaktan kaçınmayın.
Geliştirebileceği taraflarını gösterin, gayretini takdir edin!
Odaklandığında ve çabaladığında aslında bir çok şeyi yapabildiğini çocuklara hissettirmek ve evvelden uğraş gösterip başardığı birkaç örneği hatırlatmak çok değerli. Uzman Psikolog Dilara Yamanlar Büyükkoç “Bu sayede çocuğun kendisini yetersiz hissetme ihtimalini hafifletebilir, onu motive edebilirsiniz. Çabaladıkça gayretini takdir etmek tekrar müspet pekiştireç olacak ve bu çabalama davranışının artmasını sağlayacaktır. Örneğin; ‘Bu sene şu dersler için çabaladığını ve o dersin başkalarına nazaran daha yüksek olduğunu görüyorum, çabaladığında tüm dersler için bu yükselişin olacağına benim inancım tam’ halindeki yaklaşım ona güçlü istikametlerini hatırlatacak ve başkalarını de geliştirmek için ilham olacaktır” diyor.
Gelecek sene pak bir sayfa için motive edin!
Her deneyimin geliştirici bir yanı olduğunu vurgularken, bu karne periyodundan neleri deneyim ettiğini sorun, verdiği yanıtlar ve çıkarttığı dersler için takdir edin, birlikte yeni eğitim yılı için gayeler koyun. Çocuğa önümüzdeki eğitim yılının yepisyeni bir yıl olduğunu hatırlatarak pak bir sayfa açtığını hissettirmek ve edindiği deneyimlerle daha güçlü olduğunu hatırlatmak yeni devir için daha inançlı ve emin adımlarla ilerlemesini destekleyecektir.
Başarısını manevi bir ikramla kutlayın!
Başarılı bir karnedeyse mükafatın abartılmaması, bilhassa yüksek maddi bedelli armağanlardan kaçınılması gerektiğini vurgulayan Dilara Yamanlar Büyükkoç şöyle konuşuyor: “Çocuğu öncelikle gönülden tebrik edin, muvaffakiyetini muhakkak görmezden gelmeyin. Muvaffakiyete nasıl ulaştığının tekrar üstünden geçerek, bu muvaffakiyetin ona nasıl hissettirdiği üzerine konuşun. Bu adımlar duygusal manada başarıyı içselleştirmesini ve muvaffakiyetinin devamlılığını sağlayacaktır. Muvaffakiyetini birlikte bir aktiflikle kutlamak, o günün başrol oyuncusu olarak hissettirmek, manevi manada onu en çok besleyen, en sağlıklı yaklaşım olacaktır. Abartılı ve değerli ikramlardan kaçının çünkü bu türlü bir yaklaşım bir mühlet sonra yalnızca ikram için çalışan, armağan alınmazsa tepkisel olarak çalışmayan çocuklar görmemize neden olabiliyor. ‘Çok akıllı’, ‘çok zeki’ üzere tanımlamalar ise çalışmadan da başarabileceği kanısına yol açarak muvaffakiyet ivmesini düşürebildiğinden bu çeşit tanımlamalardan kaçının.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
