Kuraklık önümüzdeki yıllarda dünyanın en büyük meselelerinden biri olacak. O denli ki dünyanın ürktüğü sürece girmiş bulunuyoruz. Zira 2027’ye kadar devam etmesi beklenen el nino hava olayları, birtakım bölgelerde önemli kuraklıklara neden olacak.
Tarım ve Orman Bakanlığı Su İdaresi Genel Müdürlüğü’nce, iklim değişikliğinin tesiriyle daha şiddetli hissedilmeye başlanan kuraklığın ziyanının taban düzeye indirilmesi ve su-gıda arzında problem yaşanmaması maksadıyla 23 havzada, ‘Kuraklık İdare Planı’ hazırlandı. Başta Akarçay, Meriç-Ergene, Marmara, Doğu Karadeniz, Sakarya, Susurluk, Yeşilırmak, Batı Karadeniz ve Kızılırmak havzalarında uygulanacak planlar kapsamında 13 farklı önlem alınacak.
Kuraklık farkındalığı, kayıp kaçakların azaltılması, kullanılan suyun geri kazanılması, alternatif su kaynaklarının belirlenmesi üzere önlemler ile yıllık yalnızca 9 havzada 2 bin 381 hektometreküp su tasarrufu sağlanacak.
Su İdaresi Genel Müdürlüğü, yavaş ilerleyen ve önemli sosyo-ekonomik, çevresel tesirleri nedeniyle ‘sinsi afet’ olarak tanımlanan kuraklığın aktif yönetilmesi için harekete geçti. Bu kapsamda, kuraklık ziyanlarının minimum düzeye indirilmesi ve su besin arzında kasvet yaşanmaması gayesiyle Su İdaresi Genel Müdürlüğü’nce, havza ölçeğinde mevcut ve projeksiyon devri için su bütçesinin tespit edilip; sektörel tesir tahlillerinin gerçekleştirildiği ve alınması gereken önlemlerin belirlendiği ‘Kuraklık İdare Planları’ hazırlanmaya başlandı. Akarçay, Meriç-Ergene, Marmara, Doğu Karadeniz, Sakarya, Susurluk, Yeşilırmak, Batı Karadeniz ve Kızılırmak havzalarında çalışmalar tamamlandı. Planların çıktıları, kamu kurum ve kuruluşları paylaşıldı. Meriç-Ergene, Marmara, Susurluk, Kuzey Ege, Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes, Burdur, Antalya, Batı Akdeniz, Akarçay, Sakarya, Konya, Doğu Akdeniz, Kızılırmak, Seyhan, Ceyhan, Asi, Yeşilırmak, Batı Karadeniz, Doğu Karadeniz, Fırat-Dicle, Van Gölü havzaları ile birlikte bugüne kadar toplam 23 havzada planlar hazırlandı. Aras ve Çoruh havzalarında ise çalışmalar devam ediyor. Tüm havzalarda yürütülen ‘Kuraklık İdare Planları’nın 2023 yılı sonu prestijiyle tamamlanması hedefleniyor.
‘Kuraklık İdare Planları’ kapsamında havzaların kuraklığa karşı hassasiyeti, su kullanan kesimlerin etkilenebilirlik tahlili ile su bütçesi göz önünde bulundurularak entegre havza idaresi yaklaşımı ile kuraklığın ve su kıtlığının üretim kaynaklarına, sosyo-ekonomik hayata olumsuz tesirlerinin azaltılması, havzadaki kısıtlı su kaynaklarının akılcı ve sürdürülebilir kullanımının sağlanması gayesiyle alınması gereken önlemler ve önlemlerden sorumlu kurumlar belirlendi.
Ayrıca, planlar çerçevesinde gerçekleştirilen sektörel etkilenebilirlik tahlil çalışmaları, ülkenin kuraklığa karşı birçok havzasında tarım ile içme ve kullanma suyu dallarında hassas olduğunu gösteriyor.
‘Kuraklık İdare Planı’nda, ‘su tasarrufunun sağlanması’, ‘kuraklık konusunda farkındalığın arttırılması’, ‘kuraklığın çevresel ziyanlarının azaltılması’, ‘kuraklığa güçlü bitkisel eserlerin artırılması’, ‘içme ve kullanma suyu şebekelerinde kayıp-kaçakların azaltılması’, ‘kullanılan suyun geri kazanılması’, ‘alternatif su kaynaklarının belirlenmesi’, ‘izleme ve ölçüm ağının genişletilmesi’, ‘yer altı suyunun korunması’, ‘çevresel akışa su bırakılması’, ‘göl yüzeylerindeki buharlaşma kayıplarının ölçülmesi ve azaltılması’, ‘yeni deşarj limitlerine ulaşmak için jeotermal tesislerdeki arıtmanın iyileştirilmesi’, ‘içme ve kullanma suyunun korunması’ olarak 13 kümede önlem belirlendi. Önlemlerin hayata geçirilmesi ile tasarruf edilecek su ölçüleri da hesaplandı.
Buna nazaran; Meriç-Ergene havzasında yılda 133, Marmara’da 263, Susurluk’ta 275, Sakarya’da 237, Akarçay’da 155, Batı Karadeniz’de 106, Yeşilırmak’ta 149, Kızılırmak’ta 1000, Doğu Karadeniz’de 63 hektometreküp kazanım sağlanacak.
Kuraklık farkındalığı, kayıp kaçakların azaltılması, kullanılan suyun geri kazanılması, alternatif su kaynaklarının belirlenmesi üzere önlemler ile yıllık yalnızca 9 havzada 2 bin 381 hektometreküp su tasarrufu sağlanacak. Ayrıyeten, bu önlemlerin Sakarya havzasında uygulanması ile Ankara’da tüketilen içme ve kullanma suyu ölçüsünün yarısı olan 237 hektometreküp su tasarruf edilmiş olacak.
