ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Suriye’de merkezi hükümetin güçlenmesiyle ABD-SDG ortaklığının gerekçesinin ortadan kalktığını belirterek, Kürtler için en güçlü seçeneğin yeni Suriye devletine entegrasyon olduğunu vurguladı.
Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) IŞİD’le mücadelede en etkili kara ortağı olduğunu kanıtladığını ancak o dönemde “işlevsel merkezî bir Suriye devleti olmadığını vurgulayarak “Şam artık IŞİD’in gözaltı tesisleri ve kamplarının kontrolü de dahil olmak üzere güvenlik sorumluluklarını üstlenmeye istekli ve hazır olduğundan, SDG’nin sahadaki başlıca IŞİD karşıtı güç olarak çıkış amacı büyük ölçüde sona ermiştir.” açıklamasında bulundu.
Barrack’ın X üzerinden yaptığı açıklamanın tamamı şu şekilde:
– “Bu an; birçok Kürdün vatansızlık, dil kısıtlamaları ve sistematik ayrımcılıkla karşı karşıya kaldığı Beşar Esad rejimi altında uzun süredir reddedilen vatandaşlık hakları, kültürel korumalar ve siyasi katılım ile birleşik bir Suriye devletine tam entegrasyon için bir yol sunmaktadır.
– Tarihsel olarak, Suriye’nin kuzeydoğusundaki ABD askeri varlığı öncelikle IŞİD ile mücadele ortaklığı olarak gerekçelendirilmişti. Kürtlerin liderliğindeki Suriye Demokratik Güçleri (SDG), 2019 yılına kadar IŞİD’in bölgesel halifeliğini yenilgiye uğratmada ve binlerce IŞİD savaşçısı ile aile üyesini El-Hol ve El-Şeddadi gibi hapishane ve kamplarda tutmada en etkili kara ortağı olduğunu kanıtladı.
– O dönemde ortaklık kurulacak işleyen bir merkezi Suriye devleti yoktu; Esad rejimi zayıflamıştı, tartışmalı bir durumdaydı ve İran ile Rusya ile olan ittifakları nedeniyle IŞİD’e karşı uygulanabilir bir ortak değildi.
– Bugün durum temelden değişmiştir. Suriye artık (2025 sonlarında 90. üye olarak) IŞİD’i Yenmek İçin Küresel Koalisyon’a katılan, Batı’ya yönelme ve terörle mücadelede ABD ile iş birliği sinyali veren, tanınmış bir merkezi hükümete sahiptir.
– Bu durum, ABD-SDG ortaklığının mantığını değiştirmektedir: Şam’ın artık IŞİD gözaltı tesisleri ve kamplarının kontrolü de dahil olmak üzere güvenlik sorumluluklarını üstlenmeye hem istekli hem de hazır olmasıyla, SDG’nin sahadaki birincil anti-IŞİD gücü olma yönündeki asıl amacı büyük ölçüde sona ermiştir.
– Son gelişmeler, ABD’nin ayrı bir SDG rolünü uzatmak yerine bu geçişi aktif olarak kolaylaştırdığını göstermektedir:
* 18 Ocak’ta imzalanan bir entegrasyon anlaşmasını güvence altına almak ve zamanında, barışçıl bir uygulama için net bir yol belirlemek amacıyla Suriye Hükümeti ve SDG liderliği ile kapsamlı görüşmeler yaptık.
* Anlaşma; SDG savaşçılarının ulusal orduya (en tartışmalı konular arasında yer alan bireysel katılım şeklinde) entegre edilmesini, kilit altyapıların (petrol sahaları, barajlar, sınır kapıları) devredilmesini ve IŞİD hapishaneleri ile kamplarının kontrolünün Şam’a bırakılmasını öngörmektedir.
* ABD’nin uzun süreli askeri varlıkta bir çıkarı yoktur; önceliği ayrılıkçılığı veya federalizmi desteklemeden IŞİD kalıntılarını yenmek, uzlaşmayı desteklemek ve ulusal birliği ilerletmektir.
– Bu durum Kürtler için eşsiz bir pencere açmaktadır: Yeni Suriye devletine entegrasyon; tam vatandaşlık hakları (daha önce vatansız olanlar dahil), Suriye’nin ayrılmaz bir parçası olarak tanınma, Kürt dili ve kültürü için anayasal korumalar (örneğin Kürtçe eğitim, Nevruz’un ulusal bayram olarak kutlanması) ve yönetime katılım gibi, SDG’nin iç savaş kaosu ortasında sahip olduğu yarı özerkliğin çok ötesinde imkanlar sunmaktadır.
– Riskler (örneğin kırılgan ateşkesler, zaman zaman yaşanan çatışmalar, sertlik yanlılarına dair endişeler veya bazı aktörlerin geçmişteki mağduriyetleri yeniden gündeme getirme arzusu) devam etse de, Amerika Birleşik Devletleri Kürt hakları ve IŞİD ile mücadele iş birliği konusunda güvenceler için baskı yapmaktadır.
– Alternatif olan uzun süreli ayrılık, istikrarsızlığa veya IŞİD’in yeniden canlanmasına davetiye çıkarabilir. ABD diplomasisi tarafından desteklenen bu entegrasyon, Kürtlerin tanınmış bir Suriye ulus devleti içinde kalıcı haklar ve güvenlik elde etmeleri için şimdiye kadarki en güçlü şansı temsil etmektedir.
ABD’nin odaklandığı konular
Barrack son olarak Suriye’de ABD’nin odaklandığı konuları ise “Şu anda SDF tarafından korunan IŞİD mahkumlarının bulunduğu cezaevlerinin güvenliğinin sağlanması ve SDF’nin barışçıl entegrasyonuna ve Suriye Kürt nüfusunun tarihi tam Suriye vatandaşlığına siyasi olarak dahil edilmesine olanak sağlamak için SDF ile Suriye Hükümeti arasında görüşmelerin kolaylaştırılması.” olarak sıraladı.
